Воскресенье, Февраль 17Вместе создадим светлое будущее! ▲▼▲▼▲▼▲▼▲▼▲▼▲▼▲▼▲▼▲▼▲▼▲▼▲▼▲


Фалсафа

Фалсафа

Институтҳои иҷтимоӣ: мафҳум ва намудҳо.

Институтҳои иҷтимоӣ: мафҳум ва намудҳо.

Фалсафа
Институтҳои иҷтимоӣ ин он сутунҳое ҳастанд, ки бинои ҷамъиятро нигоҳ медоранд. Мафҳуми институт маънои зиёдеро дорад. Ба забонҳои аврупоӣ он аз забони лотинӣ ворид шудааст: institutm - барпо (ташкил, муқаррар) кардан, бино кардан. Вобаста ба замон мафҳуми институт ду маъноро қабул кард – маънои маҳдуди техникӣ (номи муассисаҳои илмӣ ва таълимӣ) ва маънои васеи иҷтимоӣ - маҷмўи меъёрҳои ҳуқуқ дар хусуси доираи муайяни муносибатҳои иҷтимоӣ, масалан, институти никоҳ, институти таълимот, институти давлат. Сотсиологҳо ин мафҳумро аз ҳуқуқшиносон қабул карданд ва маънои онро тағйир доданд. Вале, албатта маънои асосӣ - маҷмўи меъёрҳое, ки соҳаи муайяни муносибатҳои ҷамъиятиро танзим мекунад, боқӣ монд. Ҳамо ҷузъҳои нави комилан сотсиологӣ ба ин мафҳум илова шуданд. Онҳо фаҳмиши институтҳои иҷтимо

Фалсафа дар Юнони Кадим

Фалсафа
Нақша Пайдоиши фалсафа дар Юнон ва мактаби Милетӣ Мактаби атомгароён Таълимоти Суқрот, Афлотун ва Арасту Мактаби илмию фалсафии Искандария Пайдоиши фалсафа дар Юнон ва мактаби Милетӣ Фалсафа дар Юнон дар асри VI пеш аз милод, дар шакли холис ташаккул ёфта буд. Фалсафаи юнонӣ ва румӣ ҳудуди 1000 сол аз асри VII-VI пеш аз милод то асри VI милодӣ давом ёфтааст. Он чор давраро 1) пайдоиш ва ташаккул (асрҳои VII-VI то милод); 2) давраи камолоту шукуфоӣ (V-IV то милод); 3) давраи таназзули фалсафаи юнонӣ ва оғози фалсафаи румии давраи ҷумҳурии Рим (III-I то милод); 4) давраи завол дар аҳди империяи Рим (I-V милодӣ)-ро дар бар мегирад. Мактабҳои асосии фалсафии Юнон инҳоанд: мактаби Милетӣ (Фалес, Анаксимандр, Анаксимен, Гераклит); пифагориён (Пифагор, Гиппас, Алкмеон); (далее…)

Максад, вазифа ва накши фалсафа дар чомеа

Фалсафа
Мафҳумҳои асосӣ: фалсафа, ҳикмат, ҳаким, ҷаҳонбинӣ, дин, асотир, илм, материализм (моддагароӣ), идеализм (ғоягароӣ), дуализм (санавия), монизм (ваҳдония), скептитсизм (шаккокия), оптимизм (хушбинӣ), онтология (ҳастшиносӣ), гносеология (маърифатшиносӣ), антропология (инсоншиносӣ), аксиология (арзишшиносӣ), праксеология, методология, метафизика (мобаъдуттабиа). (далее…)

Фалсафаи Ҳинду Чини қадим

Фалсафа
1.Афкори фалсафӣ чун системаи таълимот дар бораи олам дар аввалҳои ҳазорсолаи якӯми пеш аз милод дар кишварҳои Ҳинду Хитой ба миён омадааст.Ақидаҳои фалсафӣ пеш аз ҳама дар гаҳвораи қадимтарини тамаддуни ҷаҳонӣ – Ҳиндустон пайдо гашта, дар китоби муқаддаси Веда инъикос ёфтааст. Маънои Веда дониши муқаддас буда, маҷмӯи гимнҳо, дуоҳо, анъанаҳо, қурбоникуниро дарбар мегирифт. Ведаи аввалин Ригведа ном дошта, ба асрҳои XV пеш аз милод тааллуқ дорад. (далее…)

Фалсафа дар Юнони Қадим

Фалсафа
Фалсафа дар Юнон дар асри VI пеш аз милод, дар шакли холис ташаккул ёфта буд. Фалсафаи юнонӣ ва румӣ ҳудуди 1000 сол аз асри VII-VI пеш аз милод то асри VI милодӣ давом ёфтааст. Он чор давраро 1) пайдоиш ва ташаккул (асрҳои VII-VI то милод); 2) давраи камолоту шукуфоӣ (V-IV то милод); 3) давраи таназзули фалсафаи юнонӣ ва оғози фалсафаи румии давраи ҷумҳурии Рим (III-I то милод); 4) давраи завол дар аҳди империяи Рим (I-V милодӣ)-ро дар бар мегирад (далее…)

Фалсафаи бостони тоҷик

Фалсафа
Фалсафаи бостони тоҷик хеле қадим буда, мактабу равияҳои гуногунро фаро мегирад, ки аз ҷумлаи онҳо таълимоти зардуштия, монавия, маздакия, зурвония, даҳрия, табоия мебошанд. (далее…)

Фалсафаи эхё ва замони нав

Фалсафа
Давраи Эҳё (лотинӣ Ренессанс, ба русӣ Возрождение) аз оғози асрҳои XIV то интиҳои асри XVI-ро дарбар мегирад, ки аз ҷиҳати ҳодисаҳои иҷтимоию фарҳангӣ давраи ниҳоят бою пурсамар ва пурмӯҳтаво мебошад. (далее…)

Фалсафаи Фаронса ва Олмон дар асри XVIII ва ибтидои асри XIX

Фалсафа
Фалсафаи асри XVIII-и Фаронса дар заминаи ташаккули муносибатҳои иҷтимоии буржуазӣ ба вуҷуд омадааст. Дар ин давра муносибатҳои истеҳсолии капиталистӣ ташаккул ёфтанд. (далее…)

Фалсафаи асрҳои миёнаи тоҷик ва Аврупо

Фалсафа
Инкишофи фалсафаи халқҳои Шарқи Наздику Миёна, аз ҷумла, фалсафаи тоҷик ба давраи ҳукмронии муносибатҳои феодалӣ рост меояд. Дар ибтидои ташаккули ин сохти иҷтимоӣ (асрҳои IV-V) фалсафа, махсусан, дар Осиёи Миёна ва Эрон... (далее…)

Фаҳмиши фалсафии олам: ҳастӣ ва модда (материя)

Фалсафа
Ҳастишиносӣ (онтология) нахустин қисми фалсафаи назарӣ аст, ки мавзӯи он шинохти олам ва моҳияти он, таҳлили мақулаҳои ҳастӣ, ҷавҳару араз, модда ва хусусиятҳои муҳимтарини он мебошад. (далее…)