Среда, Ноябрь 20Вместе создадим светлое будущее!


Ташкили савдои биржавӣ

1. Моҳият, маққом, намуд ва тараққиёти савдои биржавӣ
2. Тартиби ташкил ва органҳои идоракунии биржа.
3. Ташкили амалиётҳои савдо дар биржа.

Адабиётҳо: 5(224-229), 7(137), 10(224-234)

1. Моҳият, мақом, намуд ва тараққиёти савдои биржавӣ
Дар шароити гузариш ба муносибатҳои бозорӣ, шаклҳои нави сохторҳои тиҷоратӣ, ки алоқаҳои тиҷоратии байни истеҳсолкунандагон ва харидоронро ба вуҷуд оварда, системаи тақсимоти фондҳо ба молҳо аз байн мебарад, бо ба вуҷуд омада истодаанд.
Яке аз ин гуна сохторҳои тиҷоратӣ – биржа мебошад.
Биржа аз калимаи англисӣ буда bursa (бино) бин. дар он савдо мегузарад баъд худи савдо.
1. Моҳият, маққом, намуд ва тараққиёти савдои биржавӣ
2. Тартиби ташкил ва органҳои идоракунии биржа.
3. Ташкили амалиётҳои савдо дар биржа.

Адабиётҳо: 5(224-229), 7(137), 10(224-234)

1. Моҳият, мақом, намуд ва тараққиёти савдои биржавӣ
Дар шароити гузариш ба муносибатҳои бозорӣ, шаклҳои нави сохторҳои тиҷоратӣ, ки алоқаҳои тиҷоратии байни истеҳсолкунандагон ва харидоронро ба вуҷуд оварда, системаи тақсимоти фондҳо ба молҳо аз байн мебарад, бо ба вуҷуд омада истодаанд.
Яке аз ин гуна сохторҳои тиҷоратӣ – биржа мебошад.
Биржа аз калимаи англисӣ буда bursa (бино) бин. дар он савдо мегузарад баъд худи савдо.
Пайдоиш ва тараққиёти биржаҳои моли таърихи ду ҳазорсоларо дорад, ки дар асри XVI мақоми он хеле баланд бардошта шудааст.
Сарчашмаи пайдоиши биржа (дар асосӣ)
1. Савдои корвонӣ (яклухт)
2. Савдои сайрбозорӣ (ярмаркагӣ- бозори ҳарсола)
Бори аввал биржа дар соли
1531 Антверпен Голландия (ярмакаи беохир)
1549 Леон – Франция
1608 Амстердам – биржа фонд, акция спекул
1702 Амстердам – Фьючерс аделки
1705 Россия С. Питербург
Биржа бозори махсусе мебошад, ки дар он яклухт молҳо, қоғазҳои қимматнок, қувваи коргарӣ хариду фурўш карда мешавад.
Мақсади асосии намудҳои биржа: ташкили тиҷорати озод ва бастани шартномаҳо оид ба хариду фурўши яклухти молҳо дар асоси талаботу таклифот.
Намудҳои биржа:
1. биржаи молӣ
2. биржаи фондӣ, арзӣ – хариду фурўши қоғазҳои қимматнок.
3. биржаи меҳнат.
2. Қонун дар бораи биржа дар ҶТ 23.12.91. молӣ, 10.03.92. фондӣ
Аз соли 1992 биржа дар Тоҷикистон фаъолият мекунад.
Дар 2000с. дар Тоҷикистон биржа фаъолият дорад.
Биржаи молуашёи Тоҷикистон, биржаи арзии (), биржаи пахта, биржаи молҳои ғайриманқул, биржаи фонди марказӣ, Ҷамъияти саҳомии «Шамъ» биржа ашё ва мол ва биржаи ғайри манқули ш. Хуҷанд, Б «Шелков путь» биржаи ашёи мол Хатлон.

1. Тартиби ташкил ва органҳои идоракунии биржа
Биржа дар асоси «Қонунҳои оид ба биржа», «Қонун оид ба қоғазҳои қимматнок», «Қонуни шуғли аҳолӣ» фаъолият менамояд.
Биржаҳо аз тарафи шахсони ҳуқуқӣ ва воқеӣ таъсис меёбанд. Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқи муқимӣ ва хориҷӣ метавонанд аъзои биржа шаванд, агар
1. ҳуқуқи фаъолияти соҳибкориро дошта бошанд.
2. ба талаботҳои оиномаи биржа ҷавобгўй мебошад.
3. қобилияти пардохти ҳаққи иштирок дар биржа.
Таъсисёбии биржа бо шартномаи таъсискунанда ба қайд гирифта мешавад. [Аъзоёни биржа ҷои худро мехаранд ва метавонанд фурўшанд.]
Биржа фаъолияти худро баъди гирифтани лицензия шурўъ менамояд.
Биржа ба аъзоёни худ бояд кафолат диҳад, ки мувофиқи иштироки онҳо дар сармоя(капитал) дорои
1. иштирок дар маҷлисҳои умумӣ ва қабули қарорҳо
2. ҷойҳои брокерӣ
3. иштирок дар тақсимоти фоида ва дивиденҳо (ҳаққи саҳм) мебошанд.
Органи олии идоракунии биржа маҷлиси умумӣ ё конференцияи аъзоёни биржа мебошад.
Қаът кардани фаъолияти биржаҳо маҷлиси умумӣ ё суд дида мебарояд.

3.Ташкили амалиётҳои савдо дар биржа.

Дар биржаҳои моли амалиётҳои зерин гузаронида мешаванд.
1. Хариду фурўши молҳои ҳақиқӣ.«спот»
2. Аҳди форвардӣ («кэш») – бо мўҳлати дар оянда таъминкунӣ
3. Аҳди фьючерсӣ
4. Аҳди опционӣ.
Аъзоёни асосӣ савдои биржавӣ ин брокер мебошад.
Брокер бо супориши аъзоёни биржа кор мекунад
Маклер молҳоро барои ширкатҳои худ ва аз ҳисоби худ харид мекунад.

Феҳристи молҳои биржавӣ
1. Маҳсулоти хоҷагии қишлоқ
а) равғанӣ (тухмиҳо, равғанҳо ғ.)
б) ғалладонагӣ (гандум, ҷуворимак, ҷав)
в) маҳсулотҳои чорводорӣ (чорвои калони шохдор, хук, гўшт)
г) ашъё аз нах пат (пахта, пашм, абрешим)
д) молҳои хўрокворӣ (шакар, қаҳва, какао)

2. Ашъёи хоми саноатӣ ва маҳсулоти нимтайёр
а) сўзишворӣ (нафт, бензин, мазут)
б) металлҳои қимматнок (тилло, нуқра, платина)
в) метали ранга (мисс, аллюмин, руҳ, никель)
г) каучук ва масолеҳи ҷангал


Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *


Уважаемые читатели! Просим вас, оставляя комментарии, уважать друг друга и не злоупотреблять свободой слова.
Администрация сайта будет удалять:
1. Комментарии с грубой и ненормативной лексикой.
2. Оскорбления, угрозы и непристойные высказывания.
3. Высказывания, разжигающие национальную, религиозную и прочую рознь и вражду.
4. Комментарии, содержащие другие нарушения законодательства и прав граждан.
5. Комментарии, рекламирующие и продвигающие другие веб-ресурсы, товары и услуги, а также комментарии, не имеющие отношения к дискуссии.

Пользователи, которые нарушают эти правила грубо или систематически, будут заблокированы.