Воскресенье, Ноябрь 17Вместе создадим светлое будущее!


Тартиби анҷом додани тафтиши аудиторӣ

Дар чараёни амалиёти ҳочагй сахехии конуниятмандй ва зарурати ҳочаги дар асоси хуччатҳо тафтиш мешавад, ки бо ёрии ин хуччатҳо амалиети ҳочаги ба амал омадааст,Дар чараёни амалиёти ҳочагй сахехии конуниятмандй ва зарурати ҳочаги дар асоси хуччатҳо тафтиш мешавад, ки бо ёрии ин хуччатҳо амалиети ҳочаги ба амал омадааст,
Аудитро аз руи шаклу мазмун анчом дода, хангоми тафтиши амалй, усули тахлилй ва тарбиявй ба кор бурдани ахбороти мошинй ва истифодаи онҳоро дар хисобгирии муҳосибавй ба рох монад.
Хангоми тафтиши хучччатҳои аввала аз руи шакл риояи санади меъёриву хукукиро дар чараёни кайди амалиети ҳочаги бо хуччатҳо муайян менамояд. Мувофики талаботи дасгурамал оид ба хисобдорй ва хисобот хуччатҳои аввалия, аз чумла дар машинаграммаҳои ахборотдиханда бояд реквизитҳои зарурии зайл мавчуд бошад: рамз, шакл, санаи тахия, мазмуни амалиети ҳочаги, андозаи амалиети ҳочаги (микдор, нарх, маблаг ба сомонй), номи шахсони мутасаддй, имзои шахсй риоягардад.
Вобаста ба ҳосияту мазмуни амалиёт ва технологиям коркарди маълумот дар хуччатҳои аввала мумкин аст реквизитҳои иловагй хамрох гардад.
Дар хуччатҳои аввала ва фехристи бахисобгирй ислох кардани хатоҳои бедалел рох. дода намешавад. Ислох кардани хатоҳо бояд бо имзои шахсоне, ки ин хуччатҳоро тартиб додаанд, дар санаи ислохгардида бояд тасдик, гардад. Дар хуччатҳои кассавк ва бонкй ба ворид кардани ислох ичозат намедиханд.
Имзои хаклкиро бо мукрисаи иамунавии он, ки дар хисобдорй хает, тафтиш намуда, инчунин ба дигар хуччатҳо (аризаи кабул ба кор, ризоияти кори ва гайра) имзо гузошта ва хакдонияти тамга ва мухр, имзои гирифтани чизу когазҳои киматбаҳо ва гайра аз назар гузаронида мешавад. Инчунин тафтиши хакдонияти хамаи замимаҳо ба хуччатҳои аввалае, ки ба истифодаи воситаҳои кдшатнок, супоришномаҳо, ваколатномаҳо асоснок гардидаанд, тафтиш карда мешаванд.
Хуччатҳои ордсрҳои даромад ва хароҷот ва инчунин хуччатҳое, ки барои додани музди кор пешбинй гардидаанд, хатман бо мухр ва имзои дастй бо аломати «Гирифта шуд» ё «Дода шуд» бо нишондоди санаи ичро амалй мегардад.
Тафтиши хуччатҳо аз руи мазмун ва баҳои танкидии мазмуни хуччат сурат шрифта бояд бо хусусиятҳои амалиети ҳочаги дар он акс ёфта, дурустии самти ахборот, асоснокии нарх, истифодаи ченакҳои шуморавй ва амалиети вобаста кардаки чизу чора ва когазҳои киматнок ба шахсони масъул мукаррар мегардад.
Дар ҳолатхри чудогона оид ба дурустии тасвири амалиети ҳочагй, агар шубхае пайдо шавад, аудитор метавонад усули кофтукови хизматиро истифода бурда, шахсони тартибдихандаи хуччатҳоро даъват намуда дурустии онро муайян намоад, дар ҳолати зарурй аз ин гуна шахсон забонхати шакли муайянро талаб намояд. Тафтишро метавонад бо истифодаи усули назорати андозагирии кори ичро намуда бо тахкики махсус ва ё истифодаи тарзи дигари назорати муайян намояд. Хакдонияти амалиётҳое, ки дар хуччатҳо сабт гаудаанд, инчунин бо ёрии тафтишоти ру ба ру муайян намояд. Тафтиши ру ба ру имконият медихдц, ки далелҳои чудогона ва ё пурраи маводи киматноки даромади воридиашуда аз таъминкунандагон ва ё аз манбаъҳои (базахри) савдои кутара гирифташудаи корҳонаро муайян намояд.
Тафтиши тахлилии хуччатҳо якчо бо истифодаи пайдарпайй ва тарзи хисоби (тафтиши риёзии амал иётҳо) асоснок мегардад.
Тарзи пайдарпайй тафтиши хуччатҳо аз руи аломатҳои таснифотии он бояд ба рох монда шавад. Дар хисобҳои (счётҳои) бахисобгирии хисобдорй (бухгалтерй) аз руи мазмуни амалиётҳо навишти дутарафаро дар асоси хуччатҳои фармоишй ичро ва омехтагиву кайди хисобдорй (бухгалтерй) назорат карда мешавад.
Хамин тавр, истифодаи аломатҳои таснифотии хуччатҳо дар назорати молиявию ҳочагй имконияти пурра таъмин кардани мазмуни амалиётҳоро аз руи хуччатҳо таъмин менамояд, камбудиҳо ошкор мегарданд ва чавобгарии шахсон мутобики хуччатҳо муаяйн мешавад.
Агар аудитор тафтиши корҳонаро бори нахуст анчом дихад, бояд пеш аз хама хуччатҳои муассиса, ойинномаи корҳона, мавзуи фаъолият ва инчунин сиёсати бахисобгирии корҳонаро бодикдат омузад. Яъне аудитор пеш аз шуруъ ба тафтиш бояд ба хамаи хусусиятҳои фарккунандаи технологияи истехсол, истифодаи шакли бахисодгирии усули дойр кардани тафтишот ва риояи ойинномаи корҳонаро аз назар гузаронад. Тафтиши хдматарафаи фаъолияти ҳочагй барои мукаррар намудани сахехии ба хисобгирии харакати хуччатҳои пули, хисоббаробаркуниҳо, хисоботи шахсони хисобдиханда ва инчунин дуруст будани ҳолати кдрзҳои дебиторй дар хисоби фаъол ва назорати ҳолати фаъоли корҳона зарур аст. Дурустии хисоботи молиявиро тафтиш намуда, бояд хисоботи молиявй, тарози (баланси) молиявиро бо сардафтари мутобики регистрҳои хисобгирии синтетики мукоисашуда пурра аз назар гузаронида шавад.
Аудитор пеш аз хама бояд дикдати худро ба ичрои коидаи гафтишоте равона кунад, ки аз рун амалиети содиргардида пай дар пай сабти хисобгирии тахлилй (аналитики), синтетики, чамъбасти он ба варакдҳои масрифи ва аз он ба регистров бахисобгириву сардафтари пайхам сабт шуда бошанд, ки аз руи ин мусодираи охирини номбаршуда тарози (баланси) хиеобдорй ва хисоботи молиявии мурагтабшуда аудитор бояд ин пай дар пайиро дар чараёни тафтиш риоя кунад.
Аудитор бояд чудогона ҳолати кдрзҳои дебиторй ва кредиториро пурра омухта, фаъолияти молиявии корҳонаро дуруст муайян намояд.
Мавриди тафтиши хуччатҳои аввалия ва сабт дар регистрҳои бахисобгирй аудитор бояд мутобивд чунин талаботи зайл амал кунад:
1. Риояи сиёсати хисоби кабулшудаи амалиёти чудогонаи ҳочагй ва баҳои молу мулки бакайдгирифташуда. Дар мавриди ба хисобгирй тагйири назар ба соли гузашта бояд ба сурати тахрирй (хаггй) асоснок ва маънидод гардад;
2. Сабти пурраи хаман амалиётхри ҳочагй дар давраи хисоботй (моҳона, семоха, солона) сурат гирифта, натичаю ҳолати молу мулк оиди мухиммият, ба зимма гирифта назорат кунад;
3. Дуруст ба хисоб гирифтани дахлу харч дар давраи хисоботй;
4. Дар хисобгирии хароҷоти чорй чудо кардани хароҷоти истеҳсолот (хароҷоти муомилот) ва маблаггузории дарозмуддат (маблаггузориҳо);
5. Баробари маълумотҳои бахисобгирии тахдилй ба гардиш ва бакияи хисобдории синтетики дар рузҳои аввали хар мох,;
6. Баҳои дурусти молу мулк дар фаъолияти ҳочагй;
7. Ташкили дурусти маблагу захираҳо.
Аудитор бояд ба рохбари корҳона рочеъ ба муайян намудани далелҳои галаткорй ва фиреб кардану нодуруст овардани маълумот хабар дихдд ва рохҳои ислехи ахбороти нодурустро пайдо кунад.
Дар сурате, ки агар корҳонаи супоришдиханда дар чараёни баргузории тафтишот дар фехристи хисобдорй хатоҳои чиддиро ислох, накарда, дартартиб додани хлсобот цонунҳои Ҷумҳурии Точикистон-ро риоя накарда бошад, пас дар кисми чамъбастии хулосаҳои аудиторй оид ба имконнопазирии тасдици дурусти хисобдорй баёкоти хаттй пешниҳод мекунад.


Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *


Уважаемые читатели! Просим вас, оставляя комментарии, уважать друг друга и не злоупотреблять свободой слова.
Администрация сайта будет удалять:
1. Комментарии с грубой и ненормативной лексикой.
2. Оскорбления, угрозы и непристойные высказывания.
3. Высказывания, разжигающие национальную, религиозную и прочую рознь и вражду.
4. Комментарии, содержащие другие нарушения законодательства и прав граждан.
5. Комментарии, рекламирующие и продвигающие другие веб-ресурсы, товары и услуги, а также комментарии, не имеющие отношения к дискуссии.

Пользователи, которые нарушают эти правила грубо или систематически, будут заблокированы.