Вторник, Ноябрь 19Вместе создадим светлое будущее!


Индекси нархҳои воридотӣ ва содироти

Барои муайян кардани ҳаҷми микёси содирот ва воридотӣ беқурбшавӣ дар сатҳи иқтисоди миллӣ, нишондиҳандаи шароити савдо (тиҷорат) истифода карда мешавад. Он ҳамчун таносуби…Барои муайян кардани ҳаҷми микёси содирот ва воридотӣ беқурбшавӣ дар сатҳи иқтисоди миллӣ, нишондиҳандаи шароити савдо (тиҷорат) истифода карда мешавад. Он ҳамчун таносуби
ИНВС=ИАМ/ИАМ 100
Дар инҷо:
ИНВС- индекси нархҳои воридотӣ ва содиротӣ,
ИАМС- индекси арзиши миёнаи содирот,
ИАМ- индекси арзиши миёнаи воридот.
Дар асоси ин формула чунин ҳулоса кардан мумкин аст: Агар натиҷаи мазкур аз 100 фоиз зиёд бошад, пас мамлакат содиркунандаи таваррум ва он аз 100 фоиз пастар бошад – воридкунандаи он ҳисоб меёбад.
Дар адабиёти иқтисодӣ баъзан ҷараёни таваррумро тибқи формулаи Ласпейр чунин ҳисоб мекунанд.

J= EP G /EP G
Дар инҷо:
J – индекси таваррум.
E- сумма.
P- нархҳои базавӣ.
P- нархҳои ҷорӣ.
G – сабати молҳои дар соли ҷорӣ.
G- сабати молҳои дар соли базавӣ.

Формулаи индекси Ласперайс (соли 1871) нишон медиҳад, ки чи тавр дар давраи ҷори (соли ҳозира нисбат ба соли гузашта) арзиши сабати бақайдгирифташудаи молҳо қиммат шудааст.
Дар ҳолати муайян кардани арзиши (арзон ё қиммат шудани) сабати молҳои истеъмоли дар соли ҷори нисбат ба соли ибтидои (аввал) ҳисобу китоб (соли базави) формулаи Пааш (соли 1874) бештар истифода карда мешавад.

J= EP G /EP G
Дар инҷо:
J – индекси таваррум.
E- сумма.
P- нархҳои ҷорӣ.
P- нархҳои базавӣ.
G – МУМ – и соли ҷорӣ.
G- МУМ- и соли базавӣ.

Дар шароити ҳозира муайян карда шудааст, ки тарзи ҳисобу китоби тавррум тибқи формулаҳои пешниҳодшаванда, таъғироту номенклатурии молҳои истеъмолӣ, яъне майлони сабати молҳои истеъмолиро бо пуррагӣ ифода карда наметавонад. Аз ин сабаб бештар аз формулаи пешниҳодкардаи Фишер истифода мекунанд:
J = J J
Ба таври тадқиқотчиён формулаи зерин ҳамчун индекси геометрии миёнаи Ласперайс ва Пааш баромад карда, камбудӣ ва ноқисиҳои онро бартараф намуда, бо таври мушаххас динамикаи арзиши ҳаёт (сабати истеъмолии молҳову хадамот) – ро дар давоми сол ифода мекунад.

Таваррум на танҳо муносибатҳои пулию молиявии дохили мамлакат, балки муносибатҳои асъори ҷаҳониро фаро мегирад. Вай ба сатҳ ва дараҷаи нарххои ҷахонӣ таъсир расонда, онро боло мебардорад. Дар натиҷа рақобатпазирии маҳсулоти содиротӣ паст гардида, рақобатпазирии иқтисоди миллӣ рӯ ба қасодӣ ва каср (дефисит) – и савдои хориҷиро пурзур ва муозинии балансҳои пардохтро халалдор мегардонад. Ҳамин тавр, таваррум ҳамчун элементи одди (звенои поёни) – и мегаиқтисод, сабаби муфлисшавии тамоми андухи низоми иқтисодӣ ҷаҳон мегардад.
– индекси нархҳои истеъмоли аз ҳама якум мебошад. Ва арзиши «сабад»-и истеъмолӣ ва хизмат чен мекунад, аз он ҷумла намуди маҳсулотҳои ҷудогона
(бо 70-номгуй) дар ҳар гуна шахрҳо- индекси нархҳои чакана аз дастаи 25- намуди маҳсулоти истеъмолии зарурӣ.
– индекси шумораи пулҳои ҳақиқӣ дар муомилот ва барориши пул дар муомилот.
– индекси арзиши ҳаёт- ин нишондод динамикаи арзиши дастаи маҳсулоти истеъмолӣ ва хизматӣ шаҳр (дар муносибат бо сохтори хакикии харочотхои истеъмоли ахоли) медиҳад.
Дигар ақидаҳо ҳам индекси нархҳоро ҷудо мекунанд: индекси нархи яклухти истеҳсолкунандагон; дефлятори МММ, муносибати МММ номинал ибо хакикат ё нишондихандахои пастшавии ММ хакики, хачми пулхои гардонидашуда (ин индекси нархҳои истеъмоли вай на танхо болоравии нарххои истеъмоли, балки ҳамаи дигар нархҳоро чен мекунад).
Бо ивази нишондиҳандаҳои ғайри мустакими сатҳи беқурбшавии ҳардуи муносибатҳои байни захираҳои маҳсулоти ба маблағи пулҳои саҳмгузории аҳолӣ истифода мешаванд. (кам кардани захираҳо ва зиёдкунии сахмгузорӣ, зиёдсатхии беқурбшавиро нишон медиҳад).
Маълумоти зиёдшави даромади аҳоли аз хароҷотхо бо фоизи даромадҳо ҳам сатҳи беқурбшавӣ шарҳ дода мешавад. Агар даромадҳо зудтар зиёд шаванд ё ин ки бо нархҳо якхела, ин аз хатари тобхурии беқурбшавии печон шаҳодат медиҳад.


Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *


Уважаемые читатели! Просим вас, оставляя комментарии, уважать друг друга и не злоупотреблять свободой слова.
Администрация сайта будет удалять:
1. Комментарии с грубой и ненормативной лексикой.
2. Оскорбления, угрозы и непристойные высказывания.
3. Высказывания, разжигающие национальную, религиозную и прочую рознь и вражду.
4. Комментарии, содержащие другие нарушения законодательства и прав граждан.
5. Комментарии, рекламирующие и продвигающие другие веб-ресурсы, товары и услуги, а также комментарии, не имеющие отношения к дискуссии.

Пользователи, которые нарушают эти правила грубо или систематически, будут заблокированы.